کافه یاغیش
Aydın Arazın türkcə şeir və yazı odasi 
ذوست بلوق‌لار

شعرهای اپیزودیک موفق، جسارت زبانی در شعرهای بلند
یادداشتی بر مجموعه شعر "آدام‌لار گئدیر،یوخسا قاییدیر" آیدین آراز-5
آیدین روشن- شاعر و مترجم 




"
آدام‌لار گئدیر،یوخسا قاییدیر" دومین مجموعه شعر شاعر جوان ترکی سرای،آیدین آراز است. او در این کتاب نشان داده است که او در این 5سال فاصله زمانی،چیزهای بسیاری آموخته است.چه از نظر فرم و چه از نظر محتوا.
ملیح جودت آندای شاعر نامدار ترک (1918-2002)معتقد است فقط تفکرات زیبا در شعر کافی نیست، بلکه این استفاده از کلمات در قالب درست خودشان است که بیان محکمی به تفکرات عرضه می‌کند.که این ویژگی در کتاب دوم آیدین آراز به ویژه در شعرهای کوتاهش نمود یافته است.طوری که شماره شعرهای به یاد ماندنی این دفنر او از شماره انگشتان دو دست بالاتر است.به این شعر در صفحه 14 این کتاب دقت کنید: "یئل سنین دونون گئییب ،رقص ائدیر بالکون‌دا"(باد پیراهن تو را بر تن کرده/می رقصد در بالکن) و یا این شعر در صفحه 17 "سنی منه گؤتورمه‌ین قاطار قاطار دئییل/کند ایت‌لرینین یوخوسونو پوزان گولونج بیر قیرخ آیاق‌دیر"(قطاری که تو را به من نمی رساند/قطار نیست/تنها هزارپای مضحکیست که /خواب سگ‌های دهکده را آشفته می کند). ویا این شعر که اثر شاعران چپ در آن دیده می‌شود(ص19): به خانواده ات بگو/ او بیکار نیست/ پیشه اش دوست داشتن من است... و یا اینکه آراز خود را فرزند زمان می شناساند:چندان دردهای مدرنی مراست/که خیانت تو کلاسیک‌ترین‌شان است(ص30.)
نخست بنا داشتم در موردن شعرهای کوتاه آراز سخن بگویم،ولی دلم نیامد از کنار جسارت زبانی شاعر که چند شعر بلند مدرن را در زبان ترکی امروز به تجربه نشسته است بی توجه بگذرم.این هفت هشت شعر بلند که امیدوارم در کتابهای بعدی آیدین آراز بیشتر شود پیام آور تولد شاعری است که همه عناصر زندگی روزمره را در شعرش وارد کرده است، و از کنار کوچکتری و جزیی ترینشان هم به راحتی نمی‌گذرد.
او باید در سرایش شعرهای بلند مواظب باشد تا به خطراتی که شعرهای گفتار را تهدید می کند گرفتار نشود-هرچند من معتقدم که شعرهای او کاملا در حیطه شعر گفتار(دیسکورس) نمی گنجد.او باید مواظب باشد تا شعرهایش چون شعر گفتار از قالب ناپذیری و فرم گریزی دور باشد.
خانم اولکر اوجقار در کتاب تحقیقی خود در مورد چند شاعر نوگرای ترکی سرای ایران با نام کلمه ممنوعه یا انقلاب شعری(که قسمت اول نام کتاب نام نخستین مجموعه آیدین آراز هم است)به نکته جالبی در باره شعر این شاعران و به تبع آن همه شاعران نوگرای ترکی سرای اشاره می کند و آن دوگانگی موجود در زبان ترکی روزمره با زبان ادبی ترکی است.هرچند من معتقدم اولکر اوجقار می بایست اصطلاح چند‌گانگی را به جای دوگانگی استفاده می‌کرد.هر چند این نوع دوگانگی یا چندگانگی درادبیات مستقر(نگوییم حاکم)مثل فارسی و ترکی استلانبولی هم به نوعی موجود است.
ولی در زبانی به قول معروف محلی(که پس از مرگ جغرافیا دیگر محلی از اعراب ندارد)که گوینده اش قبل از نوشتن شعر شکل نوشتاری سیاری از کلمات را زیارت نکرده است(جز شکل جامدشان در فرهنگ لغات)این مساله آشکارتر است.امروزه تقریبا هر شاعر نوگرای ترکی نویس در ایران(ازجمله نگارنده این سطور) برای نوشتن یک جمله درست به نثر یا یک شعر بلند مجبور است به چند فرهنگ لغت سرک بکشد و آیدین آراز از این قاعده به کنار نیست.جدای از زبان از نظر مضمون آراز را نمی توان شاعری محلی نام داد.در بحث های جدید نقد ادبی گفته اند که استفاده از عناصر محلی برای این نیست که هنرمند به اثر خود رنگ محلی(Local colure) بدهد.بلکه برای این است که تجربه های خاصی را مطرح کند . و این کاربرد عناصر محلی در آثار شاعر به نوعی است که اصلا خواننده شعرهای او(حتی از راه ترجمه) حس نمی کند که با شاعری محلی مواجه است.البته باید یکی از علل آن را در این دانست که آیدین آراز اصولا شاعری شهری است.و عناصر محلی در آثار این دسته از شاعران خیلی به چشم نمی آید.
از میان دو ادبیات مجاور که به نوعی برادر محسوب می شوند(شعر فارسی و شعر استانبولی)تاثیر دومی در شعرهای آیدین بارزتر است.از نظر فرمی استفاده از پرانتز در شعرهای آراز مارا به یاد مدرنترین شاعر ترک در قرن بیستم ایلهان برک می اندازد(او در جایی گفته است که باسد شاعران را بیشتر از هرجایی در میان پرانتزها جست)و از نظر محتوایی ما را به یاد شاعران دوره بازگشت اجتماعی 1980 می اندازد.البته این گذاره در مورد شعرهای بلند آراز بیشتر مصداق دارد تا شعرهای کوتاه.آراز در شعرهای کوتاه بهتر توانسته است شخصیت شاعری اش را به نمایش بگذارد.علاوه بر قسمت اول شعرهای او که در ابتدا به آن اشاره کردیم در شعرهای اپیزودیک کوتاه با نان مونولوگ های ماهیگیر این تشخص بارزتر می شود.به عنوان نمونه : " ماهی کوچک من/امشب از چه چنین سرمستی؟!/نکند از آب روشن شده با ماه نوشیده ای؟" و یااین شعر کوتاه مثال زدنی: "ماهیگیر تورش را به دریا نمی برد/از ساحل گوش ماهی جمع می کرد/ماهیگیر پر از حرف بود".
آیدین آراز علاوه بر قالب های نو در فصل آخر مجموعه اش سعی کرده بخت خود را در ترانه سرایی نیز بیازماید که به نظر من چندان به شعر او نیفزوده است.چرا که آراز شاعر فضاها و مضامین مدرن است و با ردیف و قافیه منجمد میانه ای ندارد.
اگر آیدین آراز راهی را که در اوایل دهه سوم زندگی اش و نیم دهه شعریش در پیش گرفته را دنبال کند دو سه سال بعد می توان او را در جمع دو سه شاعر مدرن سرای ترکی دید
"قلاب نیست آنچه در دست من است
پربارترین شاخه درخت شعر است
اگر فریب بخوری!
ماهی کوچک من."


təqlər: آیدین روشن, نقد شعر, شعر مدرن, آدام‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ لار گئدیر, ترکی
[ ] [ ] [ ©Aydın Araz ]

یونان پلاک لی تاکسی

ریوییو و نئچه نت رسول یونان­ین تاکسی کتابینا

آیدین آراز


ساده لیک اوغورلودور.درینلیین دیبسیزلییی ساده لیک ده دیر.

 

مرکب(پیچیده) قونولاری ساده‌لیک گؤزلویویله گؤرمک چتین‌دیر.فندک‌له بوزداغلارینی اریدیب چای کیمی آخدیرماق کیمی.ساده قونولاری دولاشدیریب مرکب ائله‌مک گؤزل دئییل.یونان پلاک‌لی تاکسی90-جی ایلده شعر آلانینا گلدی.اونون مسافرلری گؤزله‌نیلن کیمی ساده‌گئییملی،سئوگیلی،صمیمی مسافرلریدیرلر.یونانین یئنی‌کتابینی ایلک تورکجه شعر توپلوسو جاماکا ایله  توتوشدوراندا طنز و ساتیرالی باخیش‌لارین آرتیریلماسینی دوشونمک اولور.او شعرلرینده آجی-آجی وضعیت‌لرین زهرینی آلماغی باشاریر.یالقیزلیق،اؤلوم،سئوگی،شهر‌یاشاییشینین کسالتی،ساواش،باریش و ... یونانین شعر توپلوسونون  بلکه‌ده یونان‌دونیاسینین کاراکترلریدیر.آنجاق دیشاری دا کی کیمی آجی دئییل‌لر.او بو وحشی سؤزجوک‌لری اؤز بندینه چکیب.او شوخلوغا توتوب اؤلومو  "اؤلوم ده تاکسی یه مینرمی؟!..."(ص96)جنته گئتمه یه تاکسی چاغیریر:"هئی تاکسی/ساخلا/دوز دئییرسن سه/منی جنته گؤتور"یونانین باخیشیندا تاکسی لارا گؤیدن باخاندا شهرین دلیک دئیشیینده حرکت ده اولان سیچانلارا بنزیرلر.

 

"عشق /قند کیمی بیر شئی دیر/اونلا چای ایچمک اولار!/بو سؤز بیر چایخانادا/ذهنیمه گلدی/ایسته ییر دوز اولسون/اییسته ییر یانلیش".بو شعر و نئچه باشقا شعرده شاعر اؤز حضورونو اعلان ائدیر شعرین ایچینده.بلکه حیکایه و رومان دا یازیچی نین سسی نین ائشیدیلمه‌سی خوشا‌گلیم اولمایا.شعرده آنجاق بئله گؤرونمه‌ییر.شعرده صمیمیت آرتیلیر.شاعر اوخوجوسویلا بیر ماسا آرخاسیندا ایله شیر.بعضن ده بو حضور شعرین علیه نه قورتولور.شعری یئرسیزجه اوزونلاشدیریر.شعرین ایچینه گیرمک ایسته ییر  شعرایسه اونو قبول ائله میر.بو شعر کیمی:"گئجه دن /ساکسیفون سسی گلیر/ساکسیفون دان /گئجه سسی/اوزاقلاردا بیر کئفلی موزیسیین /چالیشیر/ آیی اؤز پنجره سینده ساخلاسین.../بو ایشی گؤره بیلرمی/من کی بئله دوشونمورم."دئدییم مساله نی بو شعرین سون ایکی بندینده حیس ائتمک اولار.

 

یونان بعضن ساده اخباری جمله لردن فایدالانیر،بعضن ده ایماژ وئرمه یه ال آتیر،یئنی و بکر استعاره لر،بنزتمه لری تجربه ائله ییر.باخین:"(سیگارئت ساتان کیشی یه)گؤزلری ماوی دیر/ساچلاری ساپ ساری/ائله بیل باشیندا بوغدا اکیب لر"

 

یا "بالیق بازارینا دؤنوب دونیا/هئچ کیم/هئچ کیمین سسینی ائشیتمه ییر/...."یا باشقا یئرده"هر گئجه منیم رویامدا پالتار شووو گئچیریلیر...."بو تاکسی ده بوتون رنگ لر وار،آغ ،قارا،ساری،قیرمیزی،یاشیل.اوخودوغومدان سونرا دوشوندوم شاد رنگ لر داها چوخدو.سئوگی همیشه وار یونانین شعرلرینده.سئوگی یئر سئوگیسیندن دیر.آنجاق ال چاتیلماز.اله گلمیینه ده اصلا جان آتیلمیر.سانکی شاعر بونونلا راضیلاشیب.بو سئوگی نین خیالا چئوریلمه سینده شاعرین بیرینجی رولو دا اولماسا ایکینجی رولو اویناییب سانکی.بو یونانین فارسجایا یازدیغی شعرلرده ده آیدین دیر.او خیال دا یاشادیغینی بئله اعلان ائدیر:"گئده گئده/هئی دؤنورم گئریه باخیرام/هئی..پدلی دئییلم/سئوگیلیمی/گئری ده ایتیرمیشم!"او صادق دیرشعرینده ائله کی ایناندیریر اوخوجونو.اؤزوده اینانیر شعرینده کی اولای لارا.شعرینده سئوگی جنرال بیر قونو اولسادا،انسانلارین مجرد یالنیزلیقلارینی سومویه قدر حیس ائدیر:"قیش حوکوم سورور کوچه لرده/یئل لردن باشقا /قاپی دؤین یوخ/انسانلار یالقیز/انسانلار زاواللی.../" و باشقا بیر شعرده یالقیز آدامین رسمین اوزون بیر کوچه یه بنزه دیر(ص37)ساده لیک له دونیایا باخان شاعرین درینه گئددیینده 21-نجی عصرین انسانینین چاشدیغینی،کیریخدیغینی،هوروت هوروت باخدیغینی یاریدان باشلانان بیر فیلیم مخاطبی کیمی گؤستریر.افلاطون شاعرلری یالانچی آدلاندیریرسا بورادا شاعر یالان لارین قارشیندا هئچ نه دن باش آچمادیغینی اعتراف ائدیر.

 

اؤلوم قاچیلمازدیر،اؤلوم بلکه ان گرچک و ان جدی بیر قونو.اؤلوم همی لازیم دیر همی جذبه لی همی ده قورخونج دور و ایستنیلمز.یونان اوچونجو بؤلومون بئشینجی شعریننده یاشاییشی تاکسی ا بنزه دیرساده جه فرقی مسافرلرین ایسته مه دیی زاماندا ائندیریلمه سینه اشاره ائدیر.او مدرن باخیر هر نه یه.سئوگی سینده شرق طعملی نوستالوژی اولسادا اؤلومو تاکسی دن ائنمک کیمی بیلیر.ایسته مه دن یئنمک.او حرکتی سئویر.حرکت دن قالماغی  اؤلوم بیلیر.اونا گؤره آددیم آتیر خیابانلاری.واختیلا فیشقا چالا چالا واختیلا بیر آجی گئرچه یی اؤزونه ایناندیرماغا تامسینارکن.کتاب لاری چوخ ساتیلان کتابلاردان دیر.ندنی نی سیز مندن یاخجی بیلیرسیز.یونان صادق دیر.های کوی یئرینه یاشاییر و چین محله لرینده ایتن بیر انسان کیمی داریخیر.اونون تورکجه سی معیار تورکجه دن(وارسا) واریانس لی اولسادا،تورکجه سینده آزاراق آخساقلیق دوشونولسه ده،او بو مساله یه گؤره اوخوجوسویلا هئچ بیر پروبلئمی یوخدور.او دا اوخوجولاری کیمی تورکجه نی مکتب سیز و غریزی حالدا اؤیرنیب.بونو اونوتمایاراق کی او 20 ایله یاخین دیرتهران دا یاشاییر و فارس ادبیاتینین شاه ماتیندا جدی بیر ایونچودور.

 

تاکسی-رسول یونان-انتشارات پینار-یاشماق کتابخاناسی شعر۲۲-۱۳۲ صفحه--تیراژ۲۰۰۰-۱۳۹۰

 

اتک یازی:بو بیر رییویو و یادداشت دیر یونانین تاکسی کتابینا. بو کتابی اوخودوقدان سونرا بیر جمعده صحبت ائله مک ایسته سیدیم توخوناجاغیم سؤزلر یوخاری داکی سطیرلر اولاجاغیمیش بلکه.یونانین و اؤزومون یاخود اورهان پاموکون  یازیلاری نین قورولوشو حاقدا یا باشقا مساله لره  گوره دانیشماق اوستادلارین حقی و اونلارین اوزرینده دیر.

[ ] [ ] [ ©Aydın Araz ]

                              شعر زن جهان سایتیندا زیبا کرباسی یه گوره بیرلینک

 نادر ازهری نین قلمیله یاساق سوزجویوم کتابینا یازیلان سربست تنقیدی بو لینک دن اوخویا بیلرسینیز

          شعر رادیکال ایران سایتی هشتاد دا ۴ شعریمین ترجمه سینی اوخویا بیلرسیز

[ ] [ ] [ ©Aydın Araz ]
 

 نئچه نوت آتیلا اسکندانی­نین اؤیکوسونه

آیدین آراز

ساعات اون­ایکیده کیشی هله آغلاییر"، ان یئنی اوخودوغوم اؤیکودور. یئنی،آغیر و لذت تؤره­دن بیر اؤیکو. بورادا، اؤیکوچو و تنقیدچی دوست­لاریمدان ایذین آلاراق، سیزی نئچه سطیر یازدیغیم نوت­ـون اوخوماغینا دعوت ائدیرم.

1ـ "ساعات" سؤزجویویله باشلایان بو اؤیکوده، زامان مسئله­سی و بوتون اولای­لارین یالنیز بیر ساعات و بیر دقیقه­ده باش وئرمه­سی. ساعات کاراکتئریند­ن اؤیکونون نفعینه ایش چکیلمه­سینی دوشونولور. ساعات 49/10ـدیر. 3 ثانیه سونرا، بیر اولای باش وئره­جک. بیر وعده وئریلیر. بیر خبر. یوخسا بیر رئپورتاژ اوچون باشلانیش. ساعات 53/10... ساعات 45/10... ساعات 55/10... ساعات 11... و داوام ائله­ییر. بو آرادا، قیسساجیق زاماندا نئچه راوی­نین روایتییله اوز اوزه­ییک.

2ـ یازیچی آتا و یهوه، ایکی­سی­ ده اقتدارلی­دیرلار، ایکی­سی ­ده یازیرلار، حؤکم سورورلر. ایکی­سی­ ده ­قورخو تؤره­دیرلر یهوه و یازیچی یارادیرلار، سونرا هده قورخو گلیرلر یاراتدیق­لارینا.آتا قیز اوشاغی­نین تؤتمی­دیر. آرخاسی­دیر. اونا گؤره­ ده، مورادا دئییر "آتاما دئییم وویای سنی"، سونرالار  یالواریش لحنی­ ایله دئییر"آتا وویما". بورادا، آتا (یازیچی)، یهوه کیمی­دیر. التماس اولونور، قورخوتماغا ایشه آپاریلیر. آنا دا ها بئله، اوغلوندان اولدوغو شیکایتی آتانین قولاغینا چاتدیرماقدا: "کیشی اوغلووا بیر سؤز دئینمیرسن؟"

بو اؤیکوده، ائرکک عنصرلرین هامیسی، تورات­ یهوه­سی­نین بو عئبری جمله­سینی"راهییه را شر  را هییه" (وارام  اواییکی وارام) منیمسه­ییر­لر ایستر ایسته­مز.

اؤیکونون ایچینده، اؤیکو روایت اولونور. البته کی، بو اسکی اؤیکو و داستان­لاردان باشلانیب. منطق الطیرده "هدهد" هردن بیر حئکایه­یه پنجره آچیر. "بوکاچینو حکایه­سی­"نده ، "دئکامئرون حکایه­سی"نده، "گئریم قارداش­لاری" ناغیلینداکی کیمی. آنجاق بورادا، یازیدان و یازماقدان سؤز گئدیر. اؤیکو اؤیکونون باغریندا یئنی بیر فورمادا یئر توتور. بورادا "تورات" آدلی مقدس بیر کیتابدان گلن آیه­لر، اؤیکونون بیر خطینی بوینونا آلیر. اورادا یازیچی یهوه­دیر. یاراتددیق­لارینا پئشمان اولان بیر تانری، اؤزو یارادیب اؤزو وورولدوغونا اؤلوم حربه­سیندن فایدالانماقدان سؤز آچیر. بو آرادا، یازیچی آتا، ماوی گؤزلو قادینین اینجه بئللی­یینه وورولدوغونو آچیقلاییر. او، آرتیق، اَت گتیرمیش قادینینا، مطبخده­کی قادینینا ماراق­سیز کیمی­دیر.

3ـ قادین شخصیت­لری هامیسی بیر قادین­دیر. یعنی قیزجیغاز، قادینین معصوم و اوشاقلیق چاغی­دیر. قارانلیق کوچه­ده­کی قادین، اونون گنج­لییی­دیر و مطبخده­کی ات گتیرمیش قادین، اونون ان اضمحلاللی چاغی­دیر.

بونلار بیر­بیری­نین قرینه­­لری­دیر. انسان، مقدس کیتابداکی کیمی. یارادیلمیش­دیر. ایندیسه تانری­لاری­نین غضبییله اوزله­شیب­لر. قاپالی کوچه­ده­کی اینجه­بئل قادینین گؤزلری ماوی­دیر. بو ماوی رنگی­دیر مطبخ قادینییلا پارالئللییی ایناندیریر. پس یهوه یارادیب وورولدوغو انسانی مجازات ائله­سه، هر­نه سببه گؤره. کیچیک ائشئلده یهوه (یازیچی) ده، بو ایشی قادینییلا ائله­یه بیلر. رؤیالارینداکی­نین حسرتی، یالنیز، عصبی­لیک تؤره­ده بیلر و شاللاق. قادین­لار لال­دیرلار. اونلار دانیشماغا  حاقلی دئییل­لر. یالنیز قیزجیقاز التماس ائله­یه بیلیر، او دا پَلتک دیلییله (دیلینین توتولماسینا اشاره). او دا، اؤز ائشئلینده قارداشی­نین غضبی­نین آلتیندا تاپدالانیر. مقدس کیتابداکی انسانین فیرتینادا تاپدالانیب مجازات اولدوغو کیمی.

4ـ اؤیکوده، یالنیز، یازیچی قالیر و نوح. فیرتینادان سونرادا­کی اؤلوم سوسقونلوغو البته کی، آغلامالی­دیر.

اوشاق­لار یاتیب­لار و بو اؤزو اؤلوم سیمبولودور. یوخو قیسا اؤلوم­دور. قادین اؤلوب. نوح اوغلونو دا اؤلومه وئریب. یازیچی ساعاتا باخمایاراق، آغلاییر. "ساعات 12ـدیر کیشی هله­ ده آغلاییر".

  5ـ سوندا، بو اؤیکوده اؤیکو یازماغین اؤزو ده اؤیکونون بیر باشقا خطینی بوینونا آلیب. "پاترئشیاوو" دئمیشکن "پست­مدرن اؤیکو، همن اؤیکو یازماغین اؤیکوسودور." بو حئسابلا، بو اؤیکو پست­مدرن بیر اؤیکویه یاخینلاشیب­دیر.

تبریز، مهر آیی، 1387

[ ] [ ] [ ©Aydın Araz ]

 


3- آیدین آراز(آنلار اووچوسو)

 

 

چاغداش شاعرلریمیز سیراسیندا داها آرتیق ایلگی­لندیگیم و شعر یارادیجیلیغی، بیره­یسل (فردی) و توپلومسل داورانیشی، دویغو، دوشونجه و باخیش اینجه­لیکلریله یاخیندان تانیش اولدوغوم گنج شاعرلردن بیریسی ده «آیدین آراز»-دیر. اونونلا شعر، شاعرلیک، تنقید و گه­نل­لیکله چاغداش ادبیاتی­میز قونولاری اوزه­رینده دؤنه­لرجه دارتیشدیغیمیزدا،اونون دقیق وده­یَرلی باخیشلاریندان همیشه یارارلانمیشام. من بیلدیییم و تانیدیغیم آیدین آراز گه­نل­لیکله ادبیاتا و اؤزه­ل­لیکله شعر و شاعرلیلگه جیددی یاناشیر. او جیددی اوخویور و بیر حرفه­ای و مدرن شاعر اولماق اوچون گره­کن ایشله­ری یاپیر. من دویدوغوم آیدین آرازین وجودو سلول – سلول شعر دؤیونور. او ایچیندن جوشان و غیرِ ارادی دورومدا طغیانا گلن دویغو – تخیل و دوشونجه­لرینی خام – خام و فله­ای کاغیذ اوسته کؤچورمه­دن، اونلاری بیشیریب دوشوروب، فورمالاشدیریب و سونرا شعرینه کؤچورمه­یه چالیشمیشدیر. و من باشا دوشدویوم، هنر، هونرمندین دویغو و احساس­لاری­نین طوغیانی دئییل، اونلاری ماهار ائدیب و دوزه­نسیزلیکدن، دوزنلی­لیگه یؤنتمکدیر.

آیدین آرازین یارادیجیلیغیندا بو انضباط و دوزه­نلی­لیک بیلره­کدن و ارادی اولمایاراق اونون اوتوماتیک ­مان شاعرانه ذهنی تربیتیندن دوغولان بیر قابلیت­دیر. آیدین آراز رئال یاشامیندا دا هر آن، هر لحظه و هر دورومدا، شاعرانه  یاشاییر. چئوره­سینده­کی وارلیغی، انسانلاری، نسنه­لر (اشیا) و گؤرونگولری (پدیده­) شاعرانه سئیر ائدیر و سئزیر. و بو اؤزه­ل­لیک هر شعر یازاندا تاپیلان بیراستعداد دئییل. آیدین آراز آنلار اووچوسودور داها دوغروسو و یازدیقلاری­نین بیر چوخو گه­نل باخیشلی یاپما سؤزلر دئییل، (بعضی استثنالارا باخمایاراق) بلکه اونون آنی دئنه­ییمی و تجروبه­سیدیر. آیدین آراز یالنیز شعری و شعریتی دوشونور. و یا کوبسن دئمیشکن: «شکل خود معناست»- گئرچه یه ایناناراق ایلک اؤنجه شعرده (اولای + دیلی)، فورمانی و سونرا مضمون و آنلامی اؤنمسه­ییر (یئنه بعضی استثنالارا باخمایاراق). آیدین آراز شووعارچیلیقدان، شعری تریبونا چئویرمکدن و مقاله­وی کیمی یازیلاردان قاچیر و بو اونون شعرلرینده توپلومسل گوره و و رسالتی دانماق و اونودماق و دوشونجه­سیز شعر آنلامیندا دئییل. او مضمون و پیام و آنلامی چوخ شاعرانه و شعرسل­لیکله شعرلرینده عکس ائتدیرمیشدیر.

ایدین آراز، شعرلرینده مضمون­دان اؤنجه، اوخوجونون شعردن آلدیغی هنری ذوق، دویغو، لذت ،سونرا آنلام و دوشونجه قازانماسینی دوشونور و بونو گؤزله­ییر. او شعرینه دیشاریدان مضمون و پیامی زورلا یوکله­مه­یه چالیشماییر. بونا گؤره شعرلری عین بدیعی­لیک و گؤزل­لیکلرینده و یئنی اولای­لاریندا، چوخ دوغال، دوغما و صمیمی­دیر. شعرلری­نین دیلی آخیجی و ریتمیک، فضالاری عینی شاعرانه ابهام­لیغیندا سایدام­دیرلار و اؤز دیلیمیز یاپیشیر اوخوجویا. یانلیش دویولماسین دییه، کیمسه­یه پای وئرمک زوروندا اولمادان، من آیدین ارازین یئرسیزجه­سینه شیشیتمک قصدیم یوخدور. اونون شعرلرینده­کی چاتیشمامازلیقلارینی اؤزو دؤنه­لر تاپیشردیغی کیمی (- لوطفاً شعرلریمین تنقیدینده، باشقالاریندان داها آجیماسیز یاناش و منطقی چیرپ!) دوستلوق، عاطفه و ارادتدن اوزقلاشیب، چوخ سرت تنقید آتشینه دوتموشام.

«یاساق سؤزجویوم» شعر توپلوسو، یانیندا منه گؤز آغاردان نئچه آغ ورق و بو کتابی نشانا آلمیش بیر ماوی بیک خودکاری اؤنومده میز اوسته­دیر. «یاساق سؤزجویوم»:

... و تانری ایلک اؤنجه سؤزجویو یاراتدی/

و سؤزجوک اؤزو تانریدی /

یوخاریداکی ان ده­یَرلی و دولغون ایکی سطیر گؤز اؤنومده سیرالانیر (بو ایکی سطیری «طلا در مس»-ین ایلک جیلدینده اوخوموشام سانکی. اوستاد براهنی توراتدان نقل ائتمیشدیر اعتباراً). سؤزجوک، واژه، کلمه، نظم، نثر و شعر سارایی­نین و بناسی­نین تمل و بینؤوره داشی. شاعر – معمار شعرینی یاراتماق دوروموندا، تانرییلا پنجه – پنجه­یه سالماق زوروندا قالمیش و اؤزونو بیر تانریجیق سانمیشدیر. شاعر – معمار شعری­نین بناسی­نی قورماغا، خلوتده و ابدی یالنیزلیق و سوسقونلوقدا، دقتله – حوصله ایله، وورغونلوقلا، قان – تر ایچینده، سؤزجوکلری داشیییب یونتالاییب صاف – چوروک ائدیب، سلیقه­ ایله یان – یانا دوزوب شاملو دئمیشکن شعری­نین قالاسینی دیکه­لدیر:

داش داشیییرام / سؤزجوکلر داشینی / قافیه­لر داشینی / و گئجه­نی اؤز قارانلیق چوخوروندا / آییلدان / گون باتانین ترتؤکمه سیندن / من ایشله­ییره­م / من ایشله­ییره­م / ایش / و سؤزجوک داشیندان / سرت دایاناجاقلی / دووار قالدیریرام / و شعریمین تاوانینی اونا یوکله­ییب / اونا کؤچوب / دوستاق اولورام /.

و شاملو دؤورو نسلینین ترسینه اولاراق (هر شاعر اؤزونه بیر قطب و تابو قالاسی یاپاراق، اؤزونو اوندا دوستاق ائده­رک)، بو گونکو شاعر (آیدین آراز و...) بیر آوتوبوسا چئوریلیب، حرکته گلیر و اؤزو ایله سؤزجوک داشیییر و ایره­لی سورور:

بیر آوتوبوس­دور شاعر / سؤز جوک داشییر / هر سؤزجوک بیر موسافیر / و شعرلر دوراقلاردیرلار / هر شعر بیر سؤزجویون سونو / هئی... منیم یاساق سؤزجویوم / سئودیییم / قال / دوراقسیز موسافیریم / سنی عؤمور بویو داشییاجاغام /.

شاعری آوتوبوسا و سؤزجوکلری موسافیره اوخشاتماق و یئنی بیر تصویر یاراتماق (دیل – ایچی تصویر) ایلک دؤنه­دیر شعریمیزده بیر اولای کیمی باش وئریر و شعرده سؤزجویون واحدی و مبناسینی شاعرانه دورومدا وورغولاییر. شعر بوتونلویونده تام مدرن بیر فورمادیر . شعرین دیلی یومشاق و آخیجی و ریتمیکدیر. کلاسیک شعرده شعرین واحدی وزنیدن دولایی مصرع و قالیبدن دولایی بیت­دیر.

بو شعر، آیدین آرازین اوغورلو شعرلریندن بیریسی اولاراق، اونو آراشدیریب، اینجه­له­مکله شاعرین شعر یارادیجیلیق تنقیدینه گیریشمه­یی یئرلی گؤرورم. شعرین فضاسی تام یئنی­دیر و سؤزجوکلر دقیق و قناعتله، شاعرین تخیل و دوشونجه سوزگه­جیندن سوزولوب سطیرلره دوزولموشدور. (شعر ایلک اؤنجه سوزولموش و سونرا دوزولموش سؤزدور). سنی عؤمور بویو داشییاجاغام /- سطیری شاعرین سؤزجوکدن آیریلا بیلمه­یه­جه­یی و اونونلا ابدی یاشام سورمه­سی­نی وورغولاییر. بو سؤزجوکلر یاساق اولورسا دا، شاعر وورغونلوق و گؤره­وی اوزه­رینده بو خطرلی یاساقی اؤزو ایله داشیییر و اوندان چکینمه­ییر. مدرن هرمونتیک باخیمیندان، هرمتن اوخوجولار طرفیندن سونسوز آنلام و یؤنلره یوزوملاناراق، شعرده هر سؤزجوک چئشیتلی آنلاملار داشیدیقدا، نئچه یؤونلو بیر استعاره و سؤزجوک – تصویر اولاراق، هر شعر سؤزجویون سونو دئییل داها دوغروسو. بو اوزدن بو گؤزل و درین مضمونلو شعر، چاتیشمامازلیغا اوغرامیشدیر. اما اسکی هرمنوتیک باخیمیندان باخیلیرسا شعرده آنلامجا چاتیشمامازلیق یوخدور. اسکی هرمنوتیک­ده، متن معین، کسین و یازارین نیتی اولان معنا و آنلامی و هر سؤزجوک سؤزلوکده­کی تک معنا و یا معین بیر نئچه معنانی داشیییر نهایت و اوخوجو سایی و زامان دؤنه­سی قدر یوزوملانماییر. یئنی یوزومسال تنقیدجه، هر سؤزجوک باشقا سؤزجوکلر ایله بیرلشدیکده، شعرده چئشیتلی تأویل­لر داشیییر و هئچ شعر هئچ سؤزجویون سونو اولا بیلمزدیر. بلکه شاعریمیز دئمیشکن هر شعر بیر دوراق سانیلیرسا بیر سؤزجوک بیر شعردن (دوراقدا) دوشوب باشقا شعره کؤچوب، باشقا آنلام و یوزوم و دویغولار داشییا بیلر. بو شعرین 9-جو سطیری اولان «دوراقسیز موسافیریم» مدرن هرمنوتیک آچیسیندان دئدیگیم چئشیتلی تأویل­لره اشاره­دیر. یعنی سؤزجوک شعردن شعره، شاعردن شاعره داشیندیقدا، چئشیتلی آنلاملار و دویغولار و تصویرلر دوغورور و دوراقلاردا یئنیب شعرین مداریندان چیخمادان سونا چاتماییر. بئله­لیکله شعرین توخونوشوندا و قورولوشوندا، 5-نجی سطیر: «هر شعر بیر سؤزجویون سونودور» حذف اولونورسا، شعرده­کی چلیشکی­لیک و تناقض آرادان قالدیریلا بیلر. بورادا یئنه یئری گلمیشکن شاعر شعرینی یازاندان سونرا «عرق ریزی روح» قونوسونو گؤزله­مه­یی­نی و شعرینی ایلک جوشغونلوقدان سونرا پرداخت ائتمه­سینی وورغولامالییام. (شعر ایلک جوشش و سونرا کوشش­دیر). البته آیدین آراز اوست – اوسته بو شعر توپلوسوندا (آزاراق استثنالارا باخمایاراق) بو قونونو رعایت ائتمیشدیر. آوتوبوس شعری آیدین آرازین تخیل و دوشونجه گوجونو و اینجه شاعرانه باخیشینی آیدینجاسینا گؤسترمکده­دیر. ایندی ایسه «یاساق سؤزجویوم» شعر توپلوسونون بیر نئچه شعرینی دینله­دیکده هر یؤندن آراشدیریب اینجه­له­یک:

آی دولو! /  من ده لی! / گئجه­نین سوموک­لری سحره قالماز!/

بو شعر اَن قیسا، ان ییغجام اولدوغوندا مکمل بیر شعریدیر. دولو و ده­لی و سوموکلری آردیجیل اوخوندوقدا شعرین دوغال و ایچ موسیقی­سینی یاراتمیشلار. تصویرلر دیل ایچی و فورما تام یئنی­دیر. بو شعر سیمگه­سل و نومادین­ بیر شعردیر. اونو چئشیتلی یؤنلره و قونولارا یوزماق اولار (تأویل پذیری) و من بیر نئچه یوزومونو آچیقلاماق ایسته­ییره­م. ایلک اؤنجه بو شعرده یئرله­شن نومادلاری اینجه­له­یک:

آی: گؤزه­ل­لیک، پارلاق­لیق،گؤی فانیسی و.... .   نومادی.

سوموک: هر شئیین اسکلتی و استقامت دورومو.

ده­لی:چیلغین بیریسی،عاشیق و وورغون وآنورمال بیریسی و بو گونکو آنلامدا ماشینیزم و صنعت – اؤته­سی دوروموندان عصبی و سرسم دوتموش، چاش – باش قالمیش و طبیعته پناه گتیرمیش بیریسی و بو اسطوره­وی بیر باخیش و اسطوره­یه دؤنوش شعری پست مدرن دورومونا سالمیشدیر. پریمیتیو انسانلارین باخیشیندا، ده­لی و چیلغین بیریسی آیا وورولموش، اونون سحیرلی پارلاقلیغیندان خوشلانمیش، هیجانا گلمیش، اوندان ائتگی­له­نیب، وورغونلوقلا اونا چاتسین دییه، اؤزونو اولدوغو گئجه و قارانلیق دوروموندان قورتارسین دییه، چیلغینجاسینا گئجه­یه قارشی قاه – قاها چکیب، بو دورومو پوزوب قورتولوشو دوشونوب عوصیان ائدیر. و بو ابتدایی بیر دوشونجه و تصور و دویغو اولاراق شعرین فضاسینی اسطوره­وی بیر دوروما سالمیشدیر. من بو آنی ، رئال یاشامیمدا بیر چیلغین گنجی­له گونلر یاشامیشام و بو اوزدن بو شعرین فضاسیلا دریندن ایلگی­له­نه بیلیره­م. آرتیق من بو چیلغین گنجین قورخونج قهقهه­لرینی و بوتون پارلاق آیا قول – قاناد آچدیغینی، اونا ساری یوگورمه­یینی و اونا الی چاتمادیقداده لی سوو هارکیمی هریانا یوگوروب سونرا عاجیزلیکله  اؤکور – اؤکور آغلاماسینی یاشامیشام.

بو شعرین باشقا یوزومو لیریک تأویلی­دیر. آی همیشه گؤزه­ل­لیک و گؤزه­ل­لر سیمگه و نومادی اولموشدور. و چیلغینجاسینا عاشیق اولانلار و وورغونلار همیشه آیی سئوگی­لری سانیب، اوندان خوشلانیب، هیجانا گلیب، اوزون و قارانلیق گئجه­لردن اوزولوب سارسیلیب و سئوگیلی­سینه الی چاتمادیقدا، بو اوزون گئجه­لره عوصیان ائتمیشلر. نظریمه گلن بو شعری سیاسی – اجتماعی یؤنه ده یوزماق اولار. دئمک بو گون 21-ینجی قرنیده ماشینیزم و صنعت – اؤته­سی چئلیشکی­لرله دولو دوزه­نسیز سرمایاچیلیق نظامیندان جانا گلن و سرسام دوتان و گیجه­لمیش دوروما دوشن انسان سارسیلیب، نورمال پیسکولوژیک دورومو پوزولوب، سیغیناجاق دینج بیر یئر آراماقدا، طبیعته دؤنور و یئر کوره­سیندن قاچیب، کهکشاندا، ان اوجقار و اوزاقلاردا اولان سئحیرلی و ال چاتماز آیا پروازلانانماق ایسته یر رویاسیندا. و اونا چاتمادیقدا و ناکام قالدیقدا، گئجه­له­میش و قارانلیغا بورونموش دورومونا عوصیان ائدیر. هر حالدا بو ان قیسا و دولغون شعر چئشیتلی یؤنلره یوزولا بیلر داها دوغروسو. بو شعر شکل و محتوانین بیرلشمه­سینه، آلیاژینا و یالنیز فورمانین (شعرین ذهن فورماسی) کاغیذ اوسته و اوخوجونون گؤز اؤنونده دیکه­لمه­سینه ان گؤزل بیر اؤرنکدیر. بو شعر شووعار وئرمه­دن تام شاعرانه بیر فضا، فورما و دیلده بیر عوصیاندیر. نومادلار اسکی اولورسا دا شاعرانه باخیش اؤزه­ل و فرقلیدیر. بیان و لحن ده تام غریبه و یئنی­دیر.

***

او پولیس چیینینده­کی اولدوزا گووه­نیر / او کیشی بایراغینداکی اولدوزا / او قیز آدینا گووه­نیر / من ده مجبوراً گؤیده­کی اولدوزلارا /.

سون سطیرده «مجبوراً» سؤزجویو گوبود اولاراق شاعرانه سطیری آچیقلاما و نثر دورومونا سالمیشدیر و یازیلماسینا هئچ گره­ک یوخدور. اوچونجو سطیرده او قیزین آدی اولدوز اولمالی و او بیریسی سطیرلرله هارمونی دوغروتماق اوچون: «او قیز آدی اولدوزا»- یازیلمالیدیر منجه.

بو قیسا شعرده هرکس الینده­کی موجود بیر شئیه یییه­لندیکده و گووه­ندیکده، او «من»، شاعر و یا باشقاسی الینده گوونمه­یه موجود بیر شئی اولمادان، گؤیده­کی ال چاتماز اولدوزلارا گووه­نیر. و بو گؤیده­کی ال چاتماز اولدوزلار، ال چاتماز آرزولارا و طلب­لره اشاره اولا بیلر.

***

دونیا دولانیر باشیما / دونیانین عزیزییم­می من؟ / یوخسا سرخوشام! /

بو ان قیسا شعرده شاعریالنیز بیر یئنی فضالی فورما یاراتماغا چالیشمیشدیر. ایلک سطیر «دونیا باشیما دولانیر»- یازیلیرسا و ایکینجی سطیردن «من» سؤزجویو حشو اولاراق سیلینیرسه شعرین ریتم و موسیقی­سی آخیجی­لاشار. بو شعرین فورماسیندان اؤتوب آنلام و معنانین آت قاتلارینا گئدنده، بیر اینجه و درین مضمون و پیام گیزلنمیشدیر و او دا چاغیمیزین انسانی، تراژیک دوروموندان دولایی سرسمی و گیجه­لمه­سی­نی سهواً عزیزلنمک و سرخوش­لوق سانماسیدیر. یعنی یئر کوره­سینده، و بو چاغدا انسان اؤز جایگاهینی و دورومونو و دَیَری­نی ایتیرمیش و رؤیا و خیالات فضالارینا قاپیلماسیدیر.

«یاساق سؤزجویوم» شعر توپلوسونون ان اوغورلو شعرلریندن بیریسی «یالنیزلیغیم» شعریدیر. هر یؤندن بو شعره یاناشاندا اونون مدرنلیگی، درین و یئنی مضمونو و گؤزل ریتمی اوخوجویا اینانیلماز بیر لذت وئریر. دینله­یک سونرا آراشدیریب اینجه­له­ییم:

یالنیزلیق / آیین ان آی­سیز گئجه­لری کیمی بیر شئی­دیر! / سؤزجوک­لرین سندن قاچدیغی زامان­دیر، یالنیزلیق / آجی چکمک دئییل / چکمه­یه آجی تاپماماق­دیر یالنیزلیق / خالقین اوچون یئدییین سیلله­نین ایزینه / خالقی­نین توپورجه­یی­دیر اوزونده / باخ سیقاریما پوک وورمادان توکنمه­یینه.../ یازدیغیم شعرده سؤزجوک تاپانماییرام/ یالنیزلیق...! یالنیزلیق یعنی: قاپینی دؤین­لر عذر ایسته­یه­لر یانلیش گلمه­لرینه گؤره.../ و حیات یولداشین باشقاسینی گزدیره بئینینده / سنینله بیر یاتاقدا یاتارکن / یالنیزلیق ائله بودور/ گؤندردییین مکتوبلارین قاییتماسی / مزارلیقدا آتانین قبرینی تاپانمادیغین­دیر یالنیزلیق / پولیس­­لرین سنی توتمادیق­لاری / شعر یازانمادیغین چاغلاردیر یالنیزلیق / باخ...! / ان آی­سیز گئجه­لرین بیرینده / سیقاریما پوک وورمادان توکه­نیرم.../.

یالنیزلایق شعری، فضا، بیان، دیل، تصویر، کلام، ریتم و موسیقی­سی و باخیش­جا تام بیر مدرن شعردیر. شعریمیزده بورا کیمی من اوخودوغوم، ائشیتدیگیم و گؤردویوم، «یالنیزلیق» قونوسونا بئله شاعرانه، بئله تراژیک ، نیسگیل­لی، بئله یئنی و عینی­لشمیش شاعرانه دورومدا کیمسه یاناشمامیشدیر.

بو شعرده، چاغیمیزین انسانی­نین یالنیزلیغی نئچه یؤنلو ­ بیر منشور کیمی اوخوجونون گؤز اؤنونده فیرلانماقدادیر. اوخوجو بو شعری اوخویاندا، سه بعدی بیر تصویرله اوزله­شیر سانکی و یالنیزلیغین تراژیک و نیسگیللی یؤنلری و دوروملاری اوخوجونو اؤزونه قاپدیریب دریندن ائتگی­لندیریر. بو شعرده آیدین آرازین یالنیزلیق قونوسونا باخیشی تام اؤزه­ل، فرقیلی، کانکرت و رئالدیر (رومانتیک اَدابازلیق­لاری چیخارمادان، شوعار وئرمه­دن و بیر گوشه­یه سیغینیب دیزلرینی قوجویوب گؤز یاشلاریندا غرق اولمادان و آخ – کوف ائتمه­دن). بو شعرده سانکی هر کس آینا قاباغیندا دوروب، اؤز اؤزه­ل یالنیزلیغی­نی گؤرور و لمس ائدیر.

9-جو سطیر: سؤزجوک تاپانماییرام! / آرتیق­دیر و شعرین توخونوش و قورولوشویلا ایلگی­سیزدیر و 3-جو و 19-جو سطیرده اونون آنلامی گیزلیجه و ابهام­لا یازیلمیشدیر.  

«پوک وورمادان» سؤز بیرلشمه­سی و فعلی قورولوشجا تام فارسجادیر و «سومورمادان» اوندان دوغما و جانلی اولا بیلر منجه. «یالنیزلیق یعنی» سطیرینده، «یعنی» سؤزجویو حشویدیر و شعری آچیقلاما و مقاله دورومونا چئویرمیشدیر. ایکی نقطه یالنیزلیغین اؤنونده قویولورسا یئترلی اولاردی. سنینله بیر یاتاقدا یاتارکن/ سطیرینده «بیر یاتاقدا» آرتیق­دیر. یاتارکن فعلی او آنلامی گیزلیجه اؤزونده داشیییر داها دوغروسو. پولیس­لرین سنی توتمادیقلاری / سطرینده، توتوقلامادیقلاری- فعلی داها دوغرو و جانلی اولور منجه. هر حالدا بو چاتیشمامازلیقلارا باخمایاراق «یالنیزلیق« شعری بوگون چاغداش و مدرن شعریمیزین ان پارلاق نمونه­لریندندیر. بو یالنیزلیق منشورونون وجه­لری و یؤنلرینه گؤره چوخلو تأویل و یوزوملار و آچیقلامالار یازماق اولار. و من بو یوزوم­لاری عزیز و دوشونجه­لی اوخوجلاریمیزا بوراخیرام.

***

منه سئویره­م دئدییینی دانانمازسان / تئلفون­لاریمیزی ایزله­ین کیشی / شاهیددی بونا/ .

آیدین آرازین هانسی شعرینه یاناشماق ایسته­دیکده، اونلاردا طراوت و یئنی­لیک­دن باشقا، فرقیلی باخیش و فضا و لحن و بیان اؤزونو گؤز اؤنونه چکیر. بو ان قیسا شعر ظاهیرده چوخ ساده نظره گلیر و هرکس اونون یازا بیلدیگینی دوشونور. بئلنچی­دیرسه نه­دن ایندیه­دک یازیلمامیشدیر؟ آیدین آرازین شعرلری «سهلِ ممتنع»دیر. بو شعرده مضمون و پیام یئنی­لیگی و گون سوژه­سی اولدوغو چوخ رندانه و اینجه­لیکله دویولور: استراق سمع و شنود. اما شاعر بونو شوعار وئرمه­دن و مستقیم آچیقلامادان یالنیز سئوگیلی­سینه خطاب یئتیریر. و باشقا یؤندن سند و دانیلماز بیر مدرک ایله سئوگیلی­سی­نین اونون سئودییینی بوینونا قویوب اثباتلاییر. بئله­لیکله آیدین آرازی آنلار اووچوسو آدلاندیرماغیم هئچ ده یئرسیز اولمامیشیدیر. باشقا اؤرنکلر بو قونویلا ایلگی­لی:

...آنا.../ ...... / ...... / ...آ....../ ......... / ... / ......ن... / ...... / ...... / ...... / ......ا / نئیله­ییم؟! / شعریمه سیغیشمادین / آنا /.

منجه شعرین سون اوچ سطیری آرتیق­دیر و بیان حرفی­دیر. یوخاریداکی بوش سطیرلر آنانین شعره سیغمادیغینی گؤستریر. بو اؤنملی دئییل، بو شعر بیر فورما شعری اولاراق مکمل و گؤزه لدیر. آنجاق سون اوچ سطرین یازیلماسی چاتیشمامازلیقی دا اونون ده­یَرینی آشاغی­لاتماییر داها دوغروسو.

***

ماسا اوزه­رینده  / فینجانیم سویوموش / ال­لریم کیمی / شعریمی قوروتموشام ویترین­لر اوچون / بو دا بیر قوش / آزادلیغی اؤیرتمک اوچون اؤلدورولدو /.

داها بوندان ییغجام و یئنی فورمالی، دیل – ایچی تصویرلی (سؤزجوک – تصویر)، درین دوشونجه­لی مدرن شعر نه اولا بیلر؟! تام غیرمستقیم و جانلی  تصویرله شعرین آزادلیق اوغروندا رسالتی و فدا اولماسینی گؤسترمکده­دیر.

***

سن داش کیمی اول! / کی هر یاغیش اوزونه ایز سالماسین / هر یئل ترپتمسین سنی / سن داش کیمی اول / هر کیسمه سئوممه­سین سنی، سئودیرممه­سین اؤزونو سنه / سن داش کیمی اول / کی داش اولسان دا سئوجه­یم سنی / .

گؤروندویو کیمی «سن سؤزجویو» تامام سطیرلرده ارتیق­دیر. 7-نجی سطرده «سن داش اول» یازیلسایدی تصویر دیل – ایچی و ایماژیست­لر و ائزراپاند بولدوغو آنلامدا سؤزجوک – تصویر اولاردی. بو شعرده «داشا« بیر فرقیلی و چئلیشکی­لی باخیش وار. ایندیه­دک داش کیمی اولان بیریسینه همیشه منفی باخیلیب­دیر اما بورادا بیر سئوگیلی، اؤز سئوگیلی­سینه داش اولورسادا اونو سئودییینی سؤیله­ییر. اونون تمکین­لیگی­نی، دایاناجاقلی­لیغینی و یارامازلیقلارا قارشی سرت اولماسینی طلب ائدیر. و داشا بو پارادوکس، مثبت باخیش (ظاهرده) تام یئنی­دیر.

*فارسجا قورولوش وکه آنلامیندا قوللانان کی:

***

نئجه کی  آغاجلار اونوتمازلار / همانگونه که / چنانکه /

سؤندور اولدوزلارینی... / کی بورادا جینایت / فوتو نئقاتیولری تک / بیر داملا ایشیقلادا قاماشیر! / کی گئجه­لر / ...

یاغدیر / کی سئرچه­لرین آخساق اوچوش­لاری / ...

گئجه / او گئجه­لردن کی یازغی­ دا یانغینی بیتیره­ممیر / تام فارسجا قورولوش و نحو.

شب / از آن شب­هایی که نوشته هم عطش را فرو نمی­نشاند/ .

گئجه / یازغی­ دا یانغینی بیتیرمه­ین گئجه­لردن بیریسی (او) / تورکجه قورولوش.

سئویره­م اونلاری میلیون – میلیون / چونکو من شاعرم / چونکه من شاعرم.

شاعر اولدوغوم اوچون / دغرودور

بیر آزجا اوتانیرسان / نییه کی گؤزلریمده لیللنمه­ده­سن /

دوز گؤرسه گؤزلریم سنی؟ اگر! / دوز گؤرورسه گؤزلریم سنی! / «اگر» آرتیق­دیر

الکتریک گؤزلریم ترپنسه اگر / الکتریک گؤزلریم ترپه­نیرسه /

اللرینی وورما ساچ­لاریما / دستانت را به گیسوانم نزن/

توخونما ساچلاریما / (دوغرو و دوغما)

قارغا گئییملی ائت شعرلرینی / قارغا گئیدر شعرلرینی

و اینان­کی عقربه­لرین دونو آچیلان دئییل / و باور کن که یخ عقربه­ها آب­شدنی نیست /

و عقربه­لرین دونونون آچیلماماسینا اینان /

او قدرکی دوستاغیمیز اولسادا / دوستاغیمیز اولان قدر

و یاز / یازکی آنلام­لار گؤیونده آداخلانسین / بنویس که...

نئچه شعرقوش بوراخ هاوایا / نئچه شعر قوش اوچورت هاوایا /.

ایلین سون یارپاغی آغاجادان اوزولور / ایلین ایلک قاری دامینا قونور / قارغالارین سسی قولاغیندا / و سن بیر آز اوشویورسن /.

ایکینجی «ایلین» و «سن» سؤزجوکلری آرتیق­دیر.

***

*شوعارچیلیق­لار:

تام ضرر / و محکوملوق / بو شهرده یاتان­لارا / و اویانان­لارا / محکوملوق اوچ شئیه / و...

بیز ذاتن سئوگینی چوخ سئویریک / او قدرکی دوستاغیمیزدا اولسا دا / دوستوموز ساناریق اونو / بوراخماریق / بوراخماریق / بس شاعیریک / ...

منی مین ماسکالی یاراسالارین / عفونتلی اوچوش­لاری اینجیدیر، سورمه­لی / قیز /

سوسدوغوم جینایتدیر / هایقیردیغیم بؤیوک بیر سوچ /...

***

بیان حرفی و توضیح­لر و یاپما ترکیب و وصف­لر:

و باتی اسکی­لر کیمی شعرسل دئییل / باتی گونشین پولسوز فهله­لیکدن قاییتماغی­دیر /

ایین گئجه دکلیندن پوست وئرمک چاغی­دیر / و...

اوگون اوخودوم / یوردونوز قوشلار دیاری­دیر / ماوی گؤیونوزده / «اوچوش یاساق» تابلوسو وورولماییب / و ال بومبالاری / آنبارلاردا پاس کسیب چورویورلر / و...

اوتاغین چرچیوه­سیندن گؤرونور / بئیین­لری اپریمیش خیابان­لارین / غریزه ارضالاندیرمالاری و هردن / انتحار شوشه­لری­نین چارتلاییب، پارتلامالاری ... /

سئوریم اونلاری میلیون – میلیون / چونکو من شاعیرم / چؤرک اوچون یوخ / اورک اوچون یازیرام / دانمایاراق کی قارنیمین سسی آجلیغیمدا / قاچدیریر سؤزجوکلری بئینیمدن / دانمایاراق کی بو آجلیق سمفونی­سی قورخولودور بیر آز / و...

بو چاتیشمامازلیقلار، آیدین آرازین شعر کاراکتئرینه و جوهرینه و قورولوشونا چئوریلمه­ییب­دیر و اونون یئنی­جه شاعیرلیگه باشلادیغی و مشق دوورانی­نین ضعف­لریدیر و شعرلری­نین تاریخینه باخاندا یئنی یازدیغی شعرلرده بو چاتیشمامازلیقلارین بیر چوخونو آرادان قالدیرمیشدیر. چاغداش شعریمیزده:

1- فارسجا قورولوش­لو اولان سطیرلر 2- حشو سؤزجوک، سطر و حتی بندلر 3- شعره یوکلنمیش یاپما ترکیب، تصویر و دوشونجه و مضمونلار 3- شوعارچیلیق­لار 4- توضیح و آچیقلامالار 5- چاغداش فارس شاعرلری­نین ایزلری 6- ائدیتسیز شعرلر و... کیمی چاتیشمامازلیقلار یالنیز گنج شاعرلریمیزین شعرلرینده دئییل، پروفسیونال­لیق ادعاسی اولان یاشلی و اورتایاش شاعرلریمیزین شعرلرینده ده گؤرونمکده­دیر و من گله­جده بو شعرلری بیر یئره توپلاییب، اینجه­له­یه­جم.

گؤروندویو کیمی بو چاتیشمامازلیقلاری آرادان قالدیرماغا جیددی و سوروملو (مسئولانه) بیر حرکت گؤرونمه­ییر و یاخین گله­جکده بو ان حیاتی و گره­کن حرکتی عزیز شاعرلریمیزدن گؤزله­ییریک. آیدین آرازین بعضی شعرلرینده بیلرکدن قافیه­پردازی دوروملاریدا گؤرونمکده­دیر. و اونون ذهنی و دیل قورولوش و ساختاری کلاسیک شعر روکن­لری اولان قافیه، ردیف، عروض و هئجا وزنی­لریندن سربست اولاراق و شعرلری عموماً وزن­سیز سپید و مدرن شعری اولاراق، بئلنچی قافیه­لری دوشونوب یازماغا هئچ ده گرک یوخدور اؤرنکلر:

... / وورغونلوغونو دانیر / بلکه ده اوتانیر / گؤزلرینده ایکی فانیس یانیر /

قارلی ال­لریمی قوجاقلاییر / گؤزلرینده اورک شوملاییر /...

من سؤنوک اولدوزلارلا آلیشمیشام / اؤزومله باریشمیشام /.

هانکی اورک اوزوله­جک اوزولمه­ییمدن / هانکی دوداق بوزوله­جک کوسمه­ییمدن /

کیم اچیمیده کی اؤلونو قویلایاجاق / کیم سؤزلریمده کی یارانی باغلایاجاق؟ /

یاشامینا ایلیق یئل­لر ایسه / گئتمه­یه تله­سیر /

مئتال چالغی­سی ایچری­سینه دولدورولوب / چیراق­لار بوتون سؤندورولوب /

آیدین آرازین «یاساق سؤزجویوم» شعر توپلوسوندا اوزون شعرلری (بعضی استثنالارا باخمایاراق) قیسا شعرلری­له توتوشدوراندا اوغور قازانا بیلمیشدیر و شعریت، ریتم و دوشونجه و آنلام قورولوشو قورونا بیلمه­میشدیر. آچیقلامالار، شوعارچیلیق­لار و یاپما ترکیب، توصیف و مضمونلار گؤزه چارپماقدادیر.

آیدین ارازین شعر یارادیجیلیق آراشدیرما و اینجه­له­مه­سینی اونون شعری­نین باشقا بیر اؤزه­ل­لیگیله سونا چاتدیریم. بو اؤزه­ل­لیک 20-جی شعر ایله ایلگی اولاراق ایلک اؤنجه شعری دینله­یک سونرا اشاره ائتدیگیم اؤزه­ل­لیگی آچیقلاییم:

ال­لرینی وئر ال­لریمه / نه قدر سیجاق، نه قدر آغ / ال­لرین / ساحیل داش­لاری تک ایستی / اوشاقلیق کیمی آغ­دیر / ال­لرین گوناهسیز کاغیذلار کیمی یازیلمامیش / یازیلمامیش شعرلر کیمی گؤزل... / آنام کیمی­دیر / ال­لرینی سئویره­م / سنمی سن آنام؟ / یازیلمامیش شعریم کیمی...! / ازبرله­ییره­م / ایزینی ال­لری­نین /.

بوراخما منی / حیاتیم / آنام کیمی گئتمیش / الیمدن / یاپیش / هارداسان؟ / هارادا؟ / بؤیوموشم ایندی / گیزلین – قاچ اویونونو / اونوتموشام داها / آدرسینی بئله... / هانی بس؟ / ال­لری­نین ایزی / خاطیریمدن چیخیب گئتدی / آنام... / دوشومدن کیم قاچدیردی آنامی؟ / نه قدر آجی... / دؤشوندن دیشیمی چکدیییم زامان کیمی... /.

بو شعر گؤروندویو کیمی نیسگیل­لی نوستالژیک بیر شعردیر. تام یئنی بیان و تصویرلرله. بیر اولادین یالنیزلیقدان اوزولموش آنانین ایستی اللرینه سیغینماق دؤنوش نوستالژیسی و آنانین قوجاغیندا دینجلمک ایسته­مه­سی. و بو آرزو و دیلک رئا­ل­لاشما بیلمه­دیگی اوزه­رینده، بیر ء(سئگیلی – آنا) کیمی رئال و یا خیالی بیر قادین آراماق قرارینا گلمه­سی. و اونون اللرینی آنانین اللرینه اوخشاتماسی و او اللرین قوجاغینا سیغیشما طلبی.

ایدین اراز دانیشدیقلاریندا دا بئله بیر «سئوگیلی – آنا» کیمی حیات یولداشی و سیرداشینا وورغونلوغونو آچیقلامیشدی و من اونو بو شعرینده بولدوم. چوخ شاعرلرین بئله­نچی بیر رؤیایی و خیالی سئوگیلی­لری و قادین­لاری اولموشدور. اؤرنک اولاراق سپهری­نین «زن شبانه موعود» و یا نیمانین «ری­را» شعرینده تصویر اولونان «صفورایی»سی و یا شاملونون سئودیگی ایده ال قادین آناسی اولموشدور. و شاملو بو سئوگیلی – آنانین «اللری­نی» چوخلو شعرلرینده تصویر ائتمیشدیر. و آیدین اراز هر باشقا بیر شاعر کیمی بیر ایتگینی اولموشدور و اونوندا ایتکینی «سئوگیلی – آنا»-سی دیر . گؤروندوگو کیمی آیدین آراز سئوگییه و عشقه یئرل (زمینی) و عین حالدا یوکسک سویه­ده یاناشیر. او «سئوگیلی – آنا» کیمی بیر ایسته­کلی آراماقدا و سئوگیلی­سیله ایلگی­لندیکده، ائروتیزم نیازلاریندان یوکسک بیر اولو محبت و سئوگی­نی دوشونور. آنانین ایستی و محبت دولو، بیر جوت آغ، سیجاق و یومشاق اللرده دوشونور.

«یاساق سؤزجویوم» شعر توپلوسونون اوغورلو شعرلری بونلاردیر منجه:

1-نجی شعر / 3-جو / 4-جو / 5-ینجی / 6-نجی / 7-نجی / 10-جو / 11-جی / 12-جی / 13-جو / 14-جو / 15-نجی / 16-جی / 19-جو / 20-جی / 21-جی / 25-جی / 29-جو / 31-جی / و 9-جو/.

یارین – تبریز

2008

 

 

 

[ ] [ ] [ ©Aydın Araz ]

 

دومان اردم­ین اؤپ اؤلومونو اوخویارکن

نئچه سطیر جیزماقارا!

آیدین آراز

 

بوگونلر شعریمیزده بیر اولای­لارین اولماسینی حیس ائدیرم!۷-۸ایل اؤنجه­کی زامانلار کیمی آچیق شعرین

قیتلیغی آزالماقدا!

اَن آزی یاشماق سیرا کیتابلارینین بیر بؤلومو شعر چوخورلاریمی دولدورا بیلیر.

ایلک آددیملاریمیزدیر دئیه آز دا اولموش اولسا اومودلاریمیز آرتیر!آددیملاریمیز گوجله­نیر.

آنجاق بو اولایی کیمسه ائشیتمه­ییر اؤزوموزدن سونرا! ائشیدیلیرسه­ده هویوموزا  های وئریلمه­ییر!نه

اولسون!             

 اؤزوموز سسیمیزدن دیکسینه بیلریک دئییب اؤزومه یاخین وتانیش اولان بیر شاعیرین شعرینه بیر شئی­لر

یازماق قرارینا گلدیم.

دومان اردمین "اؤپ اؤلومو" آدلی شعر توپلوسو 87-جی گونش ایلینین اردیبهشت آییندا یاییملانان­دان

 سونرا آلقیشلی-اعتراضلی سسلرله قارشیلاشدی!یاشماق درگیسینین باش یازاری سعید موغانلی­نین آلما

قزئتیله دانیشیغینا استناد ائلیه­رک بعضی کئچمیش نسلین شاعیرلری و یازیچیلارینین عصبی­لشمسینه سبب

اولموش دومانین شعرلری بیر باشقا یئنی­چی آدلانان شاعیرلر ،شعرسئورلرین بیر طئیفی­نین وریندن

آلقیشلاندی!بو  پارادوکسیکال رفلئکس­لرین اؤزو گؤزل و سئویندیریجی­دیر!آنجاق یازی کیمی یازیلیب

آچیقلایانمایانا قدر بو رفلئکس­لری جدی و یارارلی حسابلاماق دوزگون دئییلدیر.

بو یازی دا اؤز گؤزلویومدن گؤرونن مساله­لره توخونماق قصدینده­یم.حال­بو کی بو یازی­نی بیر گنج شاعرین

اؤزل باخیشلاری کیمی اوخونماسینی ایسته­ییرم و بو یازی­نین اؤزونه­ده تنقید قاپیلاری تامجا آچیقدیر!

کتابی اله آلماقلا پروفیشینال بیر قابیق(جیلد)طراحلیغییلا اوزله­شیریک!مهیار علیزاده­نین ان گؤزل ایشلرینین

بیریسی بو کیتابی آچماغا داها ماراق آرتیریر. او اؤپوشون نمادی اولان دوداق طرحیله اؤلوم سؤزجویونو

سانکی اؤپوشورلر کیمی بیری­بیرینه یاخین قویماقلا یئنی بیر گؤزللیک یارالدیب­دیر.

کتابین بیر چوخلو شعرلرینی قیسسا و قیپ­قیسسا شعرلر دولدوروبلار!ایلک صحیفه­ده "رادیولارین

دالغالاریندا یاشایان بوتون

دلی­لره سونولور" جمله­سینی اوخوماقلا بیر فرقلی اتحافلا اوزله­شیریک!بلکه بو سطیر ائله اوخوجولارینی

تعیین ائدیر کیمی عادی اولمایان بیر اولای­لاردان خبر وئرمک­­ده­دیر!

اورنَک اوچون بو شعر توپلوسوندا منیم باخیشیمدان شعر ساییلان و شعر ساییلمایان ،کاریکلیماتور و ...ایله

اوز-اوزه گله بیلریک.

اوست- اوسته کتابین شعرلری تازا هاوادان حکایت ائدیر.چوخلو قونولاری بیرینجی کره اؤز شعریمیزده بو

کتابین ایچینده گؤره بیلیریک.21-جی یوزایللیین گرگینلی یاشامیندان تؤرنمیش عصبی تیک­لردن

توتموش،جینسل عغده­لره قدر کیتابین بیر بؤلوم شعرلرینین تئمی­نی تشکیل ائتمشدیر! نه گؤزل کی شمع وگول

و پروانه­دن بوراخیلمیشیق بو کیتابدا.یاشاسین یاشاسین عبارت­لریله سهندین چیچک­لریندن،ساوالانین بال

پتک لرینندن و فلانین اوغلو فلانین نوه­سییم  قونولاریندان فرقلی بیر سوژه­لرله راسلاشیریق بورادا

!شهریمیزین تالارلاریندا.جناس یازماق آلقیشلانیرسا و شاعر کومئدیین رولونو اویناییرسا دا هله ده بوگونکی

دردلریمیزی شعرلشدیرمه­یه و رئال یاشامیمیزی شعر کاغیذلارینا پیچیلدایان گنج­لر تاپیلیر!نه ایسه بئلنچی

شعرلری رسمی شعریمیز کیمی تانییب اونلارا گؤره دانیشماق،یازماق و جدیت­له باخماق ده­یه­رینی وئرمک

ایسته­ییرم!دومان اردمی سئورک و اونون ایشی­نی قبول ائدرک اونون کیتابیندا اؤز گوزلویومدن گؤرونن

چاتیشمامازلیقلاری وورغولاماغا داها آرتیق کاغیذ و مرکب ایشله­تمک زوروندایام.

یئددینجی صحیفه­ده بیرینیجی شعر باشلاماق اوچون گؤزل سئچیلیب.سانکی قراریمیش شاعرین ایلک کتابینین

ایلک شعرینین ایلک سؤزجویو دوغوم و دوغولماق سؤزجویویله باشلانسین!

دوغولدوم

گولدولر/آغلادیم

آنام سئومه­دیییم آدی اوخودو قولاغیما

بؤیودوم

-بؤیومک

 نه دئمک!

زیندانا دوشدوم

آدیم 125نومره­لی محبوس(7-جی ص)

بو شعر یاخجی باشلانیر ،اعتراض لحنی آغلاماقلا اعلام اولونور و قولاغینا اوخونان آدلا راضیلاشمادیغینی

آچیقجا دئییر!آنجاق بئلنچی باشلانان شعر سانکی آرادا نم نئچه سطیرین ایتیرمیش کیمی بیردن بیره اوزو

آشاغا دوشوب بیتیر!بئله حیس ائدیرم شاعیر شعری سونا چاتدیرماغا تله­سیب وآنانین قوجاغیندان بیردن

زیندانا دوشوب.حال­بوکی بو فضانی یاراتماقلا یئر و فضا حاضیرلانمیشیدی شعری باساماق باساماق یئندیریب

سونا وئرمه یه!

بو آرادا دومانین نئچه شعرینده یاشادیغیمیز توپلومون دردلرینی شعاردان اوزاق اولاراق حیس ائدیریک!منجه

دومان بیر نئچه شعرینده تراژدینین سون وئرژنین دوشونوب یازماقلا اوخوجولارینا (همزاد پنداری) فرصتینی

یارالدیر!بلکه ائله همن بو مساله  بیر نئچه شعرینی دریندن بَیَندییمه سبب اولور!

مثلاً: تبریزده ایکی میلیون یاریم یالقیز وار/او اوزدن اومودوارام اؤزومه(26-جی ص)

بو ایکی سطیرده مدرنیته ایله سنت آراسیندا بیر توپلومون ایچینده یاشایان گنج نسلین آراسیندا گورونن

ایچسَللیک و فردیته ساری سیغیشماغی گؤروب و یالقیزلیغیمیزی داها آرتیق دوشونورم!ایکینجی بولومونده 

شاعر اؤزونه وئردییی ایچی بوش اومودون نه قدر آجی گولومسه مه­سینی شعرینده گؤستریر!

هردن بو تراژیک آنلاملار ساتیریک باخیشلارین آلتیندا گیزلیدیرلر.

: من آذربایجانلی بیر ایش­سیز سیغورتاسیز (11-جی ص)

........

........

شعرینده یئنه ده تانیش بیر یارادان سؤز آچیلیر آنجاق سس­سیز و شعارا چئوریلمه­دن!

بونودا دئمک لازیم­دیر ائله اورنگ گتیردییم شعرلرین باشقا زنگینلیک­لردن اوزاق اولدوغونو اینانیرام!

دومان  بعضی صحیفه­لرده تامجا بیر تصویرله(ایماژلا) اؤزونو قانع ائدیب­دیر .

مثلا:(اوتوبوس صندللرینده تئلفن نومره­لرینی یازان قیزلار) (41-جی ص32-جی شعر)

بعضی صحیفه­لرده ده هئچ بیر ادبی پتانسیل­لردن یارارلانماق ایسته­مه­ییب.

باخین(16-جی صحیفه)ده یازیلیب،:گؤزل قیزجیغازلاری سئومک نه­دیر کی/اوغولسان بولوارداکی فاحشه­یه وورول!                          

دوغروسو  بو سؤز اوخوجویا خوش گلسه­ده اوخوجونون ادبی انتظارلارین دولدوروب کیمی

 حسابلامامالییق.بو ایکی جمله­ده نه دیل پتانسیللریندن یارارلانماق،نه اینجه باخیش و نه شعرله ایلگیلی بیر

 شئیه راسلاشیریق!

خیاباندا سی..یش قوخوسو/آغاجلار یئنه اؤزلرینی باتیرمیشلار(53-جو ص)

بورادا سئکس­دن سوز آچماق نه پورنوگرافی آچی­سیندان باخماق­دیر نه ائروتیک باخیمدان بیر اولای اوز 

 وئریبدیر!باخسانیز بورادا تکجه سؤزجوک کی قاباریق دوروب بیزده دیکسینمک سیقناللارین ترپه­دیر همن

اورتادان ...لنمیش سوزجوک­دور.شاعیر یئنی­لییه ال وورماق زوروندا آنجاق نئجه؟یالنیز اجتماعی و

توپلومسال تابولارین سینماسینین لذتینی شعردن بوراخیلان لذت کیمی اوخوجونون جئبینه باسماق اولارمی؟

طبیعی کی بئله لذت­لر بیر طیفین ایچینده آلینیرسا یالنیز توپلومون آراسیندا حاصارلانمیش تابولارین سینماسینا

 گؤره دیر! بورادا ادبیات و شعرین اوستون یارادیلیشی اوز وئرمه­ییب­دیر.شعرده یئنیچیلیک ائتمک سؤیوش

دئمه­مک دئییلدیرسه  تکجه سؤیوش دئمکله­ده الده اولمایاجاق­دیر.بیر باشقا اؤلکه­لرده چیلپاقلانما بایرامی

 واردیر .اورادا نه سئکس و نه اونا عایید اولان  اورگانلار تابو دئیرلر!

اورادا بو شعر اوخونماقلا لذت وئرجک­می اوخوجویا؟یوخسا بو آلینان لذت یالنیز بیر توپلومسال ساختار و

 هنجارین سیندیریلماسیندان دوغولور؟! و یارانان بو لذت نه قدر داوام ائده­جک؟! بو تئز کؤهنه­له­نن بیر قونو

 دئیل می نظرینیزجه؟!

حال­بو کی همن شاعر 21-جی و22-جی25-جی26جی و.....39جو و نئچه باشقا شعرده اؤز شاعرلیینی

اثبات ائدیب­دیر!

40-جی شعری اوخویوروق:/یوردونا قاییتماغا تلسمه­ین بیر قارانقوش وارسا /او منم.

ناسیونالیستی حیسلره گؤره و وطنه عایید اولان شعرلره گؤره بو شعر یئپ­یئنی بیر یئنی­لیک داشیییر

دوز هامی­نین ترسینه آنجاق یوموشاقجاسینا بیر­(فرافکنی­نی) گؤروروک بو شعرده بو اؤزگه­لشدیرمه

 گؤزلجه­سینه یئرینه اوتوروب و ماراق یارادیر .

یاخود(39-جو شعر)"ویترینده کی قورودولموش گؤورچین/انقلاب فیکرینده/بیر گون اوچاجاق"

دوغروسو بیر شعری شعر کیمی قبول ائدنده داها چتین­دیر اونون ندن­لرین آچیقلاماق نه­ایسه بو شعرده چوخ

 کیچیک بیر فضادا و آز سؤزجوک­لرله قورودولموش گوورچینده اولا بیلن اوچوشو بیر انقلاب کیمی

دوشونوب دَیَرلندیرمک شعرسل­دیر البته کی قونو سئچمک ده شعر­ده چوخ اؤنملی­دیر نه قدر کی انقلاب

 آزادلیق ، سئوگی و حایات انسانلارین ایچینده بؤیوک بیر معنایی  دایاغا و آیلینا(هاله) صاحب­دیر او قدر ده

عمومی توالت­لرین آدلارینین دئیشیلمه­سی محلله اوشاقلارینین وَریندن(13-جوص) شعرده یئر توتماغا رای سیز و ماراقسیز سوژه کیمی­دیر!

بعضاً دومان یازدیغی کاریکلیماتورو شعر عنوانیندا شعرلرینین قیراغینا قویوب.(مثلا:14-جو صحیفه­ده کی

 کاریکلیماتور)من بیر چوخ قادینی سئویرم بو شهرده/(نه اولسون) بیر چوخ قادین منی سئومیر بو شهرده.

 اوسته اوسته دومانین جسارتی و قورخمازلیغی آلقیشا لاییقدیر او" پیشییمین رویاسیندا آتام"(70-جی

صحیفه) شعرینده یئنی بیر روایت­دن خبر وئریر.بعضی قیسسالاردا  یئنی آچیلاردان باخماغا دعوت ائدیر بیزی!

یئنیلیک یاراتماقدان سرخوشلانیر و تله­سیر! آنجاق چوخ یئیین گئتمک­ایله دامین او بیری قیراغیندان دوشمه­

یه چکیلیر هردن!بو مساله اوزونه ده بیر شئی ائله­مه­سه،شعرینی یارالاییر،شعرینی جددیتدن سالماق تهلوکه

­سینی یارادیر!او هندوریمیزده اولان دردلری حیس ائدیر! آنجاق یئنیلییه ال تاپماق اوچون محکم و دایاقلی

یولدان کئچمه­یی اونوتمامالیدیر!

سون سؤز بوکی  بیز بیر نسلین شاعیرلری کیمی اولساق دا بو یارالی کؤلتورون شعر کروانینی یاشاسین -

یاشاسین دئین شعارچی­لارین الیندن آلیب تانیمادیغیمیز دره لرین درینلیینه تاپشیرمامالییق!

 

[ ] [ ] [ ©Aydın Araz ]
.: Weblog Themes By SibTheme :.

درباره وبلاگ

حرف لر / کلمه لر / شعر / یاغیش